donderdag 19 januari 2012

Kabellengte gesitueerd


Wat is een kabel? Een serieus antwoord op zo’n vraag is niet 1-2-3 uit de doeken te doen. En datzelfde geldt eigenlijk ook voor de ogenschijnlijk zoveel eenvoudiger ogende vraag naar de lengte van een kabel. Ook antwoord op die tweede vraag is niet zomaar onproblematisch. Voor een verkoper ligt één en ander zomaar anders dan voor de monteur die zo’n stuk kabel precies moet monteren.

Onderstaand model is een eerste, heel globale, poging tot stelselmatig ordening van kabellengte. Daarbij beperk ik me heel nadrukkelijk tot het onvolledige voorbeeld hierboven. De gebruikte methode is Metapatroon (ontwikkeld door Pieter Wisse; Information Dynamics).


Uit het model wordt zonneklaar dat het concept Lengte in de context Kabel-als-montageobject… in de context Monteur… in de context Natuurlijk Persoon… in de context van de Horizon verschilt van het concept Lengte in de context Kabel-als-verkoopobject… in de context Verkoper… in de context Natuurlijk Persoon… in de context van de Horizon.

Elk blokje telt als een informatieknooppunt en per informatieknooppunt is precies zoveel informatie beschikbaar om dat punt in zijn specifieke context te duiden. Informatie raakt m.a.w. evenwichtig verdeeld over onderling samenhangende informatieknooppunten. En via het, zeg maar even, contextuele spoor wordt de betekenis van elk concept situationeel helder.

Hiermee wordt tegelijk ook helder dat de precieze betekenis van de twee – contextueel onderscheiden – concepten Lengte zowel overeenkomsten (via een stukje gedeelde context: Natuurlijk Persoon en Horizon) als ook verschillen vertoont.

Voor (meer) uitleg over de gebruikte methode/symbolen kan men terecht bij enkele eenvoudige modellen (plus uitleg) op Information Roundabout: Natural Persons en Person Numbers.

Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

vrijdag 13 januari 2012

Beveiligingsfietsenrek?

Binnenlands Bestuur (Openbare Orde en Veiligheid) beschrijft op 13 januari 2012 een verschil van opvatting over een fietsenrek: Juwelier: gemeente Eindhoven aansprakelijk voor ramkraak.
De gemeente beschouwt het fietsenrek gewoon als een fietsenrek. De getroffen juwelier beschouwde het fietsenrek eerst en vooral als een beveiligingsmiddel.

Hoe modelleer je nu dat verschil in inzicht? Het gaat immers om één en hetzelfde fietsenrek in de werkelijkheid. En toch loopt de betekenis ervan voor juwelier en gemeente ver uiteen, hetgeen de juwelier (uiteindelijk) aanzette tot het aansprakelijk stellen van de gemeente.

Hieronder een eerste poging tot een stelselmatig model. De gebruikte methode is Metapatroon (ontwikkeld door Pieter Wisse; Information Dynamics). In het model krijgen verschillen en overeenkomsten in betekenis in één en dezelfde beweging hun vaste plek.


Zoals gezegd: het gaat om een eerste, snelle schets. Waar het in dit model vooral om draait is het helder krijgen van het verschil in inzicht (betekenis) tussen gemeente en juwelier. Vanuit de gemeente gezien gaat het (eerst en alleen) om een fietsenrek. Dat vanuit het perspectief van de juwelier eerst en vooral een beveiligingsmiddel wordt (in)gezien… begrijpt de gemeente (wellicht) wel, maar wenst er uitdrukkelijk geen boodschap aan te hebben.

Voor (meer) uitleg over de gebruikte methode/symbolen kan men terecht bij enkele eenvoudige modellen (plus uitleg) op Information Roundabout: Natural Persons en Person Numbers.

Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

dinsdag 20 december 2011

Weg met vage begrippen!

Is het eigenlijk wel zo duidelijk? Ik vraag me dat toch af. Zijn er überhaupt wel begrippen die – zo maar, als vanzelf zeg ook maar – op een absoluut éénduidige manier geïnterpreteerd kunnen worden? Dat is een fundamentele vraag!

Er zijn altijd en overal wel begrippen waarover vandaag de dag niet of nauwelijks verschil van mening bestaat. Alleen… zoals we weten… informatiemaatschappij vol dynamiek enzo… dat kan ‘morgen’ zomaar anders (zijn gaan) liggen. Allerhande zaken, begrippen, … waarvan we dachten dat ze volstrekt helder en vast waren, blijken meer en meer toch ook veranderlijk te zijn. Denk bijvoorbeeld aan geslachtverandering of aan de invulling van het huwelijk.

Waarom is een begrip als ‘blokken’ vaag? Omdat de context mist. Punt. In een context van studeren wordt het duidelijk(er). In een andere context, volleyballen bijvoorbeeld, krijgt ‘blokken’ ook subiet een heldere plek, maar wel een héél andere!

Zolang wij (vnl. in de ICT) willens en wetens tegen een Begrip aan blijven kijken als iets wat lòs verkrijgbaar is… blijven we zitten met vage begrippen. Met inconsistentie, duplicatie etc als onontkoombare gevolgen. Pas wanneer we onszelf gaan toestaan er op een àndere manier naar te kijken… namelijk als Begrip@Context... een niet reduceerbare twee-eenheid dus… verdwijnen vage Begrippen als sneeuw voor de zon. Zo komt er ruimte voor variërend en gevarieerd eenduidig Begrip. Precies wat mensen nodig hebben!

Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

zaterdag 17 december 2011

Naar Menselijke Maat

Soms denk ik wel eens… Is de mens nu hulpmiddel van (ICT-)machine of is het andersom en is de (ICT-)machine hulpmiddel ons mensen? Gelukkig herinner ik me dan ook altijd weer dat bekende adagium van Paul Wouters: “Techniek dient de mens”. Inderdaad – zo zit het!

Techniek is naar haar aard beperkt tot fysisch/cybernetisch niveau. Precies om die reden omringen we ons zo succesvol met technische hulpmiddelen! Mensen, echter, moeten we niet willen opsluiten binnen de beperkingen die zo inherent zijn aan cybernetica. Mensen bewegen zich, naar hun aard, op het hoger gelegen niveau van de significa.

Als we vage, moeilijk te ‘vangen’ begrippen beter definiëren opdat de te hanteren regels beter in digitale vorm te gieten zijn… moeten we ervoor waken de mens te beperken tot de mogelijkheden van het cybernetische en hem op die manier van het zo typisch menselijke beroven. Dat werkt domweg niet. Dat wil geen mens!

Wel moet – in hedendaagse en o zo dynamische informatiemaatschappij – tussen ICT (cybernetica) en mensen (significa) een Passende Brug worden geslagen. Die brug kan zich qua manifestatie niet beperken tot het cybernetische niveau van de machines.

Op signifisch niveau zal aansluiting gezocht moeten worden bij de manier waarop mensen tot betekenisgeving en vervolgens gedrag komen. Wil een mens tot bedoeld gedrag kunnen komen… dan moet de bedoelde betekenis hem zo helder mogelijk gemaakt zijn. En dat lukt alleen als die informatie in verband gepresenteerd wordt – met voldoende context dus.

Momenteel bieden wij maar al te vaak slechts informatie aan. Dat leidt in toenemende mate tot verwarring en inconsistentie. Maar… als we overstappen op het stelselmatig aanbieden van informatie… informatie-compleet-met-context dus… gaan we de goede kant op. Op signifisch niveau bedienen we de mens dan optimaal, terwijl al die informatie (ook context is informatie) nog steeds gewoon op cybernetisch niveau kan worden vastgelegd, bewerkt, getransporteerd, gepresenteerd enzovoort. Dan koppel je – op menselijke maat – menselijke ‘vaagheid’ aan machinale precisie en snelheid.

Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

vrijdag 16 december 2011

Absoluut niet!

Gemakshalve ga ik uit van het bestaan van één werkelijkheid. En vanuit die ene werkelijkheid stromen signalen, via uw zintuigen, doorlopend bij u binnen. Uw brein gaat met die signalen aan de slag; vult ze aan en kleurt ze in. Dat levert u aan de lopende band ge-waar-wordingen over die ene werkelijkheid op. Met andere woorden: op basis van een wereld aan onafgebroken signalen realiseert u zich voortdurend een eigen realiteit. En die realisaties – interpretaties, zeg ook maar – die zetten u in beweging. Eerst emotioneel: U voelt zich bijvoorbeeld dolgelukkig; daarna wellicht ook fysiek: u straalt, danst, zingt etc. En vanuit uw realisaties met betrekking tot die ene werkelijkheid, verwerkelijkt u veranderingen in die ene werkelijkheid.

C.S. Peirce vatte voorgaande samen in een niet-reduceerbaar geheel: de zogeheten Semiotische Triade [1]. Tussen Werkelijkheid en Interpretaties intermediëren Signalen. Signalen verwijzen enerzijds naar Objecten in de Werkelijkheid en leiden anderzijds tot Interpretaties in de Idealiteit van elk afzonderlijk individu.

Informatiekundig bekeken is er sprake van:
a. Objecten in de Werkelijkheid,
b. Informatie verwijzend naar die Objecten in de Werkelijkheid en
c. Individuele realisaties/interpretaties over die Objecten in de Werkelijkheid via Informatie.

Die realisaties/interpretaties zijn dus individueel bepaald – ja, zijn zelfs situationeel en daarmee dynamisch bepaald, zoals P.E. Wisse heeft aangetoond [2]. Interpretaties komen altijd zowel individueel als ook situationeel [3] en daarmee on-the-fly tot stand.

Oei… Zo gaat men daar in de ICT niet mee om. In de ICT legt men betekenis van informatie altijd vooraf en in absolute zin vast. Is dat niet raar? De manier waarop men in de ICT met betekenisgeving omgaat, spoort dus niet met de manier waarop betekenis bij mensen tot stand komt. Absoluut niet!

Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

Notes:
[1] Zie http://information-roundabout.eu/articles/semiotic-triad/.
[2] Zie http://information-roundabout.eu/articles/semiotic-ennead/.
[3] Zie http://information-roundabout.eu/articles/situational-meaning/.