“[…] hoe kunnen we de samenwerking tussen zelfstandige bedrijfsonderdelen of partners ondersteunen? [...]” Één van de vragen die Marlies Steenbergen en Bob te Riele stellen op het Via Nova Architectura Open Space forum – kortweg VOS forum [0].
Om te kunnen samenwerken, moeten actoren – of ze nu tot hetzelfde ‘verband’ behoren of niet – elkaar niet alleen kunnen waar-nemen (elkaars Zijn Zien)… ze moeten elkaar vooral ook kunnen be-grijpen (elkaars Zin, waar-de Zien) [1]. Goed be-grip is de beste start voor manifestatie van gewenst gedrag.
Eigenlijk gaat het dus om pragmatische interoperabiliteit als voorwaarde voor samenwerken. En semantische interoperabiliteit telt weer als voorwaarde voor pragmatische interoperabiliteit. Technische interoperabiliteit, tot slot, is weer voorwaarde voor semantische interoperabiliteit [2]. Syntax, semantiek en pragmatiek – zeg ook maar. Samen ook wel: Semiotiek.
Qua techniek is er inmiddels allang geen probleem meer. We ‘knopen’ tegenwoordig zo’n beetje alles in een handomdraai aan elkaar. Dat kunnen we, helaas, nog lang niet zeggen als het gaat om het elkaar be-grijpen. Be-grijpen tot bedoeld gedrag, tot Zin-volle samenwerking wel te verstaan.
Antwoord op de vraag “hoe kunnen we de samenwerking tussen zelfstandige bedrijfsonderdelen of partners ondersteunen?” ligt momenteel nog altijd goed verstopt in ons Onvermogen informatie zodanig te presenteren dat ontvangers optimaal worden ondersteund om tot bedoelde betekenis te komen. En de oorzaak dáár weer van is-um gelegen in ons Onvermogen informatie zodanig te ordenen dat betekenis er – van situatie tot situatie – ‘automatisch’ van af spat.
Wat nodig is… is dat we, zoals Marlies m.i. terecht aangeeft, iets… federatiefs gaan doen. We moeten dus ‘gewoon’ heldhaftig buiten de ons zo vertrouwde lichtcirkel van het eigen ‘verband’ treden. In een ander Zijn stappen om te Zien wat de Zin ervan kan zijn [1].
Als we dat doen… zien we al snel dat betekenis van informatie niet langer vanuit één partij (traditioneel: het eigen ‘verband’) kan worden gedicteerd, maar steeds in onderling evenwicht tot stand moet komen. Oei. Betekenis blijkt dan, net als in de echte mensenwereld, niet absoluut van aard, maar door en door situationeel. Ieder ‘verband’ heeft zo haar eigen ‘gelijk’. Dat is voor de sociale psychologie alweer zo’n 50 jaar gesneden koek; in de IT lusten ze daar nog altijd geen brood van. Dat ‘oude’ nieuws moet daar nog altijd landen en een voet tussen de deur krijgen.
Toch moeten we langzaam maar zeker iets federatiefs, iets netwerk-achtigs, iets stelselmatigs gaan uitproberen. Tot effectieve/efficiënte overdracht van bedoelde betekenis – tot samenwerkingsgedrag. In moderne informatiemaatschappij – lees vooral ook: dat verband van vele wisselende verbanden – is nu eenmaal alles (in handomdraai) met elkaar verbonden. En loopt mede daardoor ook ‘gewoon’ door elkaar heen. En daarom…
Daarom is stelselmatige informatieordening nodig. Zo’n ordening leidt tot situationele betekenis van informatie. Situationeel heldere betekenis van informatie leidt optimaal tot bedoeld gedrag (samenwerking). Zo’n ordening is bij uitstek geschikt voor toepassing van informatie in beweeglijk netwerk’verband’ (zo je wilt: keten van ketens). Zo’n ordening is tegelijk ook infrastructureel van aard zowel binnen als tussen welke ‘verbanden’ dan ook maar toepasbaar.
Wie gaat dat betalen? Tja, met infrastructuur is het nog altijd zo dat iedereen het altijd en overal wil gebruiken en dat niemand er (in z’n eentje) voor wil bloeden. Wat we nodig hebben is een maatschappijbrede infrastructuur voor informatieverkeer. Voor burgers, bedrijven en overheidsinstanties. Nodig is dat we allemaal evenwichtig deelnemer worden aan informatieverkeer. Vergelijkbaar met fysiek verkeer. Wie gaat dat betalen? De belastingbetaler. Wie gaat zoiets aanleggen? De overheid. Wie gaat zo’n informatie-infrastructuur ontwerpen? Civiel informatiekundigen. Oeps… die zijn er (nog) niet of nauwelijks. De opleidingen ervoor? Die ontbreken nog en masse. Ja, hoogste tijd, dus, om iets federatiefs te gaan doen!
Noten:
[0] Zie evt. VOS vraag: federatieve architectuur op Via Nova Architectura.
[1] Zie evt. De Zin van Zijn gaan Zien op Via Nova Architectura.
[2] Zie evt. de Slideshare presentatie Human Interoperability.
Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
woensdag 7 maart 2012
zondag 26 februari 2012
Verslingerd aan Diversiteit
In voormalige wereld van
postduif en koerier-te-paard was onze vandaag de dag zo alomtegenwoordige
diversiteit natuurlijk ook al in kiem aanwezig – zij het als een slapende hond.
Destijds struikelde niemand over het beest; niemand maakte het dier wakker
waardoor vrijwel alles haar (rots)vaste verband behield; veranderingen bleven
marginaal en vonden heel geleidelijk plaats.
Auke van der Woud beschrijft in zijn “Een Nieuwe Wereld” (periode plm. 1850-1900) hoe de hond min of meer uit z’n oude en vertrouwde mand is geschopt. En wat niemand toen al wist, of ook maar kon weten, was dat de hond vanaf dat moment – zonder vaste woon- en verblijfplaats – eigenlijk een soort van zwervend/nomadisch bestaan tegemoet zou lopen. De deksel was, onomkeerbaar, van diversiteitsdoos gelicht.
Ook de twee wereldoorlogen die volgden, werkten duurzaam ontwrichtend door in het eens zo hechte verband tussen mand en hond. Aansluitend volgden stormachtige en aanhoudend over elkaar heen buitelende ontwikkelingen op het vlak van computertechnologie. Machines met extreem korte omsteltijden en een schier oneindig repertoire aan instelmogelijkheden begonnen hun niet te stuiten opmars. En zonder oorlogsverklaring, wapengekletter en wat dies meer zij… veroverden zij gestaag en met versnellende tred de wereld. Aloude zuilen van traditioneel maatschappelijke verbanden raakten met ‘ubiquitous computing’ en haar aanhoudende informatiegolven aan flarden geschoten. Tot zinken gebracht zeg ook maar. En zo verloor traditionele maatschappij terrein en transformeerde ze tot heuse informatiemaatschappij – met een diversiteit en dynamiek die zijn weerga niet kent.
Ja, we leven vandaag de dag volop in informatiemaatschappij. Netwerkmaatschappij – zoals het ook wel heet. Verzuilde maatschappij met haar vele eens zo veilig en vertrouwd aanvoelende compartimenten (manden) verloor structuur, legde uiteindelijk het loodje en maakte plaats voor vele variërende en gevarieerde gelegenheidszuilen en -zuiltjes. Informatietechnologie kwam als een duvel uit en doosje, maakte furore via bliksemcarrière en drong uiteindelijk door tot in diepste vezels – haarvaten van de samenleving. Honden raakten op drift tot zwervend/nomadisch bestaan.
Opgeschrikt verliet diversiteitsgeest haar fles. IT schoot die fles in enkele decennia tijd finaal aan gort. En vandaag de dag zet diversiteitsgeest voor ieder vluchtig verband in een handomdraai een digitaal mandje neer. De wereld staat er inmiddels tot over haar oren vol mee. Ja, komt er welhaast in om. En IT…? IT staat zonder het al (goed) te beseffen of ook maar toe te willen geven met haar mond vol tanden; heeft geen structurele oplossing. Dat kan volgens Einstein ook niet: problemen van dit kaliber kunnen nu eenmaal niet worden opgelost op het niveau waarop ze zijn ontstaan.
Gelukkig… gelukkig nadert de slinger haar uiterste punt. Onontkoombaar voltooit ze haar route naar futloos keerpunt. Om haar reis aansluitend in omgekeerde richting – energiek in te zetten. Nadrukkelijk universiteit in diversiteit zoekend. Zoekend naar eenheid, naar te waarderen invariant in zo massief ontwikkelde diversiteit. Universiteit als nieuw te ontdekken verdwijnpunt vanwaaruit via hulplijnen ongekend nieuwe ruimte opgespannen raakt. Ruimte waar mand weer een tijdlang haar fonkelnieuwe vaste plek heeft. Ruimte vanwaaruit we ook – steeds weer en met steeds grotere snelheid – op weg gaan naar volgende diversiteitshorizonten.
Op informatisch terrein zou zo’n eerstvolgende op te spannen ruimte uitstekend een informatieruimte kunnen heten. In zo’n informatieruimte zou de inmiddels ontsporende diversiteit aan losse hondenmanden (toepassingen) zich gehoorzaam laten herordenen tot informatie-infrastructuur waarop iedere individuele deelnemer aan informatieverkeer in alle vrijheid volstrekt nieuwe diversiteitshoogten kan bereiken.
Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
Auke van der Woud beschrijft in zijn “Een Nieuwe Wereld” (periode plm. 1850-1900) hoe de hond min of meer uit z’n oude en vertrouwde mand is geschopt. En wat niemand toen al wist, of ook maar kon weten, was dat de hond vanaf dat moment – zonder vaste woon- en verblijfplaats – eigenlijk een soort van zwervend/nomadisch bestaan tegemoet zou lopen. De deksel was, onomkeerbaar, van diversiteitsdoos gelicht.
Ook de twee wereldoorlogen die volgden, werkten duurzaam ontwrichtend door in het eens zo hechte verband tussen mand en hond. Aansluitend volgden stormachtige en aanhoudend over elkaar heen buitelende ontwikkelingen op het vlak van computertechnologie. Machines met extreem korte omsteltijden en een schier oneindig repertoire aan instelmogelijkheden begonnen hun niet te stuiten opmars. En zonder oorlogsverklaring, wapengekletter en wat dies meer zij… veroverden zij gestaag en met versnellende tred de wereld. Aloude zuilen van traditioneel maatschappelijke verbanden raakten met ‘ubiquitous computing’ en haar aanhoudende informatiegolven aan flarden geschoten. Tot zinken gebracht zeg ook maar. En zo verloor traditionele maatschappij terrein en transformeerde ze tot heuse informatiemaatschappij – met een diversiteit en dynamiek die zijn weerga niet kent.
Ja, we leven vandaag de dag volop in informatiemaatschappij. Netwerkmaatschappij – zoals het ook wel heet. Verzuilde maatschappij met haar vele eens zo veilig en vertrouwd aanvoelende compartimenten (manden) verloor structuur, legde uiteindelijk het loodje en maakte plaats voor vele variërende en gevarieerde gelegenheidszuilen en -zuiltjes. Informatietechnologie kwam als een duvel uit en doosje, maakte furore via bliksemcarrière en drong uiteindelijk door tot in diepste vezels – haarvaten van de samenleving. Honden raakten op drift tot zwervend/nomadisch bestaan.
Opgeschrikt verliet diversiteitsgeest haar fles. IT schoot die fles in enkele decennia tijd finaal aan gort. En vandaag de dag zet diversiteitsgeest voor ieder vluchtig verband in een handomdraai een digitaal mandje neer. De wereld staat er inmiddels tot over haar oren vol mee. Ja, komt er welhaast in om. En IT…? IT staat zonder het al (goed) te beseffen of ook maar toe te willen geven met haar mond vol tanden; heeft geen structurele oplossing. Dat kan volgens Einstein ook niet: problemen van dit kaliber kunnen nu eenmaal niet worden opgelost op het niveau waarop ze zijn ontstaan.
Gelukkig… gelukkig nadert de slinger haar uiterste punt. Onontkoombaar voltooit ze haar route naar futloos keerpunt. Om haar reis aansluitend in omgekeerde richting – energiek in te zetten. Nadrukkelijk universiteit in diversiteit zoekend. Zoekend naar eenheid, naar te waarderen invariant in zo massief ontwikkelde diversiteit. Universiteit als nieuw te ontdekken verdwijnpunt vanwaaruit via hulplijnen ongekend nieuwe ruimte opgespannen raakt. Ruimte waar mand weer een tijdlang haar fonkelnieuwe vaste plek heeft. Ruimte vanwaaruit we ook – steeds weer en met steeds grotere snelheid – op weg gaan naar volgende diversiteitshorizonten.
Op informatisch terrein zou zo’n eerstvolgende op te spannen ruimte uitstekend een informatieruimte kunnen heten. In zo’n informatieruimte zou de inmiddels ontsporende diversiteit aan losse hondenmanden (toepassingen) zich gehoorzaam laten herordenen tot informatie-infrastructuur waarop iedere individuele deelnemer aan informatieverkeer in alle vrijheid volstrekt nieuwe diversiteitshoogten kan bereiken.
Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
donderdag 19 januari 2012
Kabellengte gesitueerd
Wat is een kabel? Een serieus antwoord op zo’n vraag is niet 1-2-3 uit de doeken te doen. En datzelfde geldt eigenlijk ook voor de ogenschijnlijk zoveel eenvoudiger ogende vraag naar de lengte van een kabel. Ook antwoord op die tweede vraag is niet zomaar onproblematisch. Voor een verkoper ligt één en ander zomaar anders dan voor de monteur die zo’n stuk kabel precies moet monteren.
Onderstaand model is een eerste, heel globale, poging tot stelselmatig ordening van kabellengte. Daarbij beperk ik me heel nadrukkelijk tot het onvolledige voorbeeld hierboven. De gebruikte methode is Metapatroon (ontwikkeld door Pieter Wisse; Information Dynamics).
Uit het model wordt zonneklaar dat het concept Lengte in de context Kabel-als-montageobject… in de context Monteur… in de context Natuurlijk Persoon… in de context van de Horizon verschilt van het concept Lengte in de context Kabel-als-verkoopobject… in de context Verkoper… in de context Natuurlijk Persoon… in de context van de Horizon.
Elk blokje telt als een informatieknooppunt en per informatieknooppunt is precies zoveel informatie beschikbaar om dat punt in zijn specifieke context te duiden. Informatie raakt m.a.w. evenwichtig verdeeld over onderling samenhangende informatieknooppunten. En via het, zeg maar even, contextuele spoor wordt de betekenis van elk concept situationeel helder.
Hiermee wordt tegelijk ook helder dat de precieze betekenis van de twee – contextueel onderscheiden – concepten Lengte zowel overeenkomsten (via een stukje gedeelde context: Natuurlijk Persoon en Horizon) als ook verschillen vertoont.
Voor (meer) uitleg over de gebruikte methode/symbolen kan men terecht bij enkele eenvoudige modellen (plus uitleg) op Information Roundabout: Natural Persons en Person Numbers.
Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
vrijdag 13 januari 2012
Beveiligingsfietsenrek?
Binnenlands Bestuur (Openbare Orde en Veiligheid) beschrijft op 13 januari 2012 een verschil van opvatting over een fietsenrek: Juwelier: gemeente Eindhoven aansprakelijk voor ramkraak.
De gemeente beschouwt het fietsenrek gewoon als een fietsenrek. De getroffen juwelier beschouwde het fietsenrek eerst en vooral als een beveiligingsmiddel.
Hoe modelleer je nu dat verschil in inzicht? Het gaat immers om één en hetzelfde fietsenrek in de werkelijkheid. En toch loopt de betekenis ervan voor juwelier en gemeente ver uiteen, hetgeen de juwelier (uiteindelijk) aanzette tot het aansprakelijk stellen van de gemeente.
Hieronder een eerste poging tot een stelselmatig model. De gebruikte methode is Metapatroon (ontwikkeld door Pieter Wisse; Information Dynamics). In het model krijgen verschillen en overeenkomsten in betekenis in één en dezelfde beweging hun vaste plek.
Zoals gezegd: het gaat om een eerste, snelle schets. Waar het in dit model vooral om draait is het helder krijgen van het verschil in inzicht (betekenis) tussen gemeente en juwelier. Vanuit de gemeente gezien gaat het (eerst en alleen) om een fietsenrek. Dat vanuit het perspectief van de juwelier eerst en vooral een beveiligingsmiddel wordt (in)gezien… begrijpt de gemeente (wellicht) wel, maar wenst er uitdrukkelijk geen boodschap aan te hebben.
Voor (meer) uitleg over de gebruikte methode/symbolen kan men terecht bij enkele eenvoudige modellen (plus uitleg) op Information Roundabout: Natural Persons en Person Numbers.
Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
De gemeente beschouwt het fietsenrek gewoon als een fietsenrek. De getroffen juwelier beschouwde het fietsenrek eerst en vooral als een beveiligingsmiddel.
Hoe modelleer je nu dat verschil in inzicht? Het gaat immers om één en hetzelfde fietsenrek in de werkelijkheid. En toch loopt de betekenis ervan voor juwelier en gemeente ver uiteen, hetgeen de juwelier (uiteindelijk) aanzette tot het aansprakelijk stellen van de gemeente.
Hieronder een eerste poging tot een stelselmatig model. De gebruikte methode is Metapatroon (ontwikkeld door Pieter Wisse; Information Dynamics). In het model krijgen verschillen en overeenkomsten in betekenis in één en dezelfde beweging hun vaste plek.
Zoals gezegd: het gaat om een eerste, snelle schets. Waar het in dit model vooral om draait is het helder krijgen van het verschil in inzicht (betekenis) tussen gemeente en juwelier. Vanuit de gemeente gezien gaat het (eerst en alleen) om een fietsenrek. Dat vanuit het perspectief van de juwelier eerst en vooral een beveiligingsmiddel wordt (in)gezien… begrijpt de gemeente (wellicht) wel, maar wenst er uitdrukkelijk geen boodschap aan te hebben.
Voor (meer) uitleg over de gebruikte methode/symbolen kan men terecht bij enkele eenvoudige modellen (plus uitleg) op Information Roundabout: Natural Persons en Person Numbers.
Copyright (c) 2012 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
dinsdag 20 december 2011
Weg met vage begrippen!
Is het eigenlijk wel zo duidelijk? Ik vraag me dat toch af. Zijn er überhaupt wel begrippen die – zo maar, als vanzelf zeg ook maar – op een absoluut éénduidige manier geïnterpreteerd kunnen worden? Dat is een fundamentele vraag!
Er zijn altijd en overal wel begrippen waarover vandaag de dag niet of nauwelijks verschil van mening bestaat. Alleen… zoals we weten… informatiemaatschappij vol dynamiek enzo… dat kan ‘morgen’ zomaar anders (zijn gaan) liggen. Allerhande zaken, begrippen, … waarvan we dachten dat ze volstrekt helder en vast waren, blijken meer en meer toch ook veranderlijk te zijn. Denk bijvoorbeeld aan geslachtverandering of aan de invulling van het huwelijk.
Waarom is een begrip als ‘blokken’ vaag? Omdat de context mist. Punt. In een context van studeren wordt het duidelijk(er). In een andere context, volleyballen bijvoorbeeld, krijgt ‘blokken’ ook subiet een heldere plek, maar wel een héél andere!
Zolang wij (vnl. in de ICT) willens en wetens tegen een Begrip aan blijven kijken als iets wat lòs verkrijgbaar is… blijven we zitten met vage begrippen. Met inconsistentie, duplicatie etc als onontkoombare gevolgen. Pas wanneer we onszelf gaan toestaan er op een àndere manier naar te kijken… namelijk als Begrip@Context... een niet reduceerbare twee-eenheid dus… verdwijnen vage Begrippen als sneeuw voor de zon. Zo komt er ruimte voor variërend en gevarieerd eenduidig Begrip. Precies wat mensen nodig hebben!
Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
Er zijn altijd en overal wel begrippen waarover vandaag de dag niet of nauwelijks verschil van mening bestaat. Alleen… zoals we weten… informatiemaatschappij vol dynamiek enzo… dat kan ‘morgen’ zomaar anders (zijn gaan) liggen. Allerhande zaken, begrippen, … waarvan we dachten dat ze volstrekt helder en vast waren, blijken meer en meer toch ook veranderlijk te zijn. Denk bijvoorbeeld aan geslachtverandering of aan de invulling van het huwelijk.
Waarom is een begrip als ‘blokken’ vaag? Omdat de context mist. Punt. In een context van studeren wordt het duidelijk(er). In een andere context, volleyballen bijvoorbeeld, krijgt ‘blokken’ ook subiet een heldere plek, maar wel een héél andere!
Zolang wij (vnl. in de ICT) willens en wetens tegen een Begrip aan blijven kijken als iets wat lòs verkrijgbaar is… blijven we zitten met vage begrippen. Met inconsistentie, duplicatie etc als onontkoombare gevolgen. Pas wanneer we onszelf gaan toestaan er op een àndere manier naar te kijken… namelijk als Begrip@Context... een niet reduceerbare twee-eenheid dus… verdwijnen vage Begrippen als sneeuw voor de zon. Zo komt er ruimte voor variërend en gevarieerd eenduidig Begrip. Precies wat mensen nodig hebben!
Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
Abonneren op:
Posts (Atom)