Ontknoping met stelselmatige informatieordening

Langzaamaan begint het wat te wennen. In onze hedendaagse informatiemaatschappij is zo’n beetje alles tegelijk in beweging; vrijwel niets blijft nog lang hetzelfde. Informatietechnologie nam torenhoge vlucht en transformeerde traditionele maatschappij van, zeg maar even, rust, reinheid en regelmaat in een maatschappij die zich bij uitstek kenmerkt door pluriformiteit, beweeglijkheid en onoverzichtelijkheid.

Zo’n omwenteling raakt vanzelfsprekend al onze onderlinge verhoudingen. Zowel onze persoonlijke als zakelijke contacten en relaties ontwikkelen zich nu sneller, minder voorspelbaar en ook onoverzichtelijker als gevolg van ons intensief (inter)acteren in moderne informatie- of, netwerkmaatschappij. Zo’n omwenteling werkt vanzelfsprekend ook diep door in en tussen organisaties – ja, beïnvloedt al onze persoonlijke, zakelijke en maatschappelijke verbanden. En de natuurlijke of rechtspersoon die in zo’n wereld trefzeker wil handelen…, die moet van (inter)actie tot (inter)actie weten hoe relevante vorken en stelen samenhangen. Want elke (inter)actie staat nu meer dan ooit in weer en wind van eigen vluchtige en doorgaans zo diverse omstandigheden.

Zo’n omwenteling zou vanzelfsprekend ook diep door moeten werken in de aard en opzet van de veelheid aan informatiesystemen die maatschappij in al haar facetten en in slechts enkele decennia tijd, zo drastisch hielpen transformeren. Dat is, gek genoeg, niet het geval. Zeker, qua technologie zijn verreweg de meeste informatiesystemen uiterst modern en zeer geavanceerd te noemen. Maar ze worden nog altijd traditioneel – d.w.z. volgens principes die stroken met maatschappij van rust, reinheid en regelmaat – ontworpen en vervolgens gebouwd.

Het lijkt er sterk op dat ontwerpers van informatiesystemen de essentie van transformatie domweg misten. Misten ze dat we inmiddels voluit in een wereld leven waarin elke informatie any time, any where, any way, any why, for any who in een handomdraai beschikbaar is – of gemaakt kan worden? Misten ze dat hedendaagse informatiesystemen niet langer maar gewoon wat losse informatie moeten ophoesten, maar dat bijbehorende omstandigheden nu stelselmatig en samenhangend moeten meewegen tot situationeel heldere betekenis tot trefzekere actie van mensen? Misten ze dat in zo’n wereld betekenis van informatie niet langer vooraf gedefinieerd kan worden? Misten ze, anders gezegd, dat betekenis van informatie vandaag de dag zo overduidelijk dynamisch en heel genuanceerd tot stand komt – namelijk onder invloed van de precieze omstandigheden – vluchtig en divers?

Als ontwerpers die essentie inderdaad misten… draaien (tollen?) we technologisch weliswaar flink door, maar stagneert dóórgaande ontwikkeling. En dat is ronduit dramatisch, want, laten we het maar eerlijk toegeven: wij, mensen, hebben toch ook wel onze moeiten om in de ogenschijnlijke onoverzichtelijkheid van veelheid aan vormen en veranderingen trefzeker koers te houden, onze weg te vinden en (verder) uit te stippelen. En laten we ook maar gelijk en eerlijk toegeven dat onze (geavanceerde en hypermoderne) informatiesystemen ons maar al te vaak zo zwakjes ondersteunen in de omstandigheden-van-het-moment. Momenten die elke keer opnieuw om welhaast unieke en adequate (inter)actie vragen.

Mensen die uit alle macht op volle zee van netwerkmaatschappij transformeren tot gewiekste deelnemers aan alsmaar woeliger informatieverkeer, zitten te springen om informatiesystemen die voorzien zijn van sterk situationeel besef. Situationeel besef met het oog op effectieve ondersteuning van mensen die in dynamische omstandigheden keer op keer trefzeker wensen te (inter)acteren. Die behoefte wordt regelmatig en in allerhande toonaarden luid en duidelijk geuit, maar loopt keer op keer dood op de dovemansoren van ontwerpers die essentie van transformatie misten. Mensen raken meer en meer gefrustreerd door de alsmaar groeiende kluwen aan informatiesystemen die aan die behoefte niet – of maar zo heel kort – tegemoet komen.

Ontwerpers van informatiesystemen lijken zich serieus en vol ijver toe te blijven leggen op continuering van de grootse en werkelijk schitterende successen van weleer. Zij zoeken oplossingen vrijwel uitsluitend in alsmaar modernere en geavanceerdere technologie. Zij hebben niet of nauwelijks in de gaten dat die schitterende successen van weleer ook… hùn wereld kwalitatief veranderden. Einstein zou ze gemakkelijk uit hun droom kunnen helpen…. Hij zou hen kunnen wijzen op het feit dat de problemen waarvoor wij ons nu gesteld zien, niet zijn op te lossen binnen hetzelfde, eens zo succesvolle, kader dat ze voortbracht. Er is m.a.w. een nieuw en ruimer kader nodig waarin aanhoudende problematiek adequaat kan worden verklaard. En opgelost.

Ontwerpers van informatiesystemen zien dus niet dat de problemen waarmee mensen momenteel kampen op een volstrekt ànder vlak liggen. Op het vlak van, zeg maar even, informatieordening. Informatie moet immers – wil ze van direct nut zijn voor moderne deelnemers aan woelig informatieverkeer – stelselmatig tot situationele betekenis geordend zijn.
En dat is… àndere koek! Kwalitatief andere koek zelfs. Echter… op koek van dat kaliber zijn ontwerpers van informatiesystemen in het geheel niet afgestemd. Schrijnend – want (mensen in) organisaties verdrinken in toenemende mate in een zee aan bouwsels die aan het door en door situationele karakter van betekenis van informatie domweg voorbij zien. Bouwsels die derhalve, hoe goedbedoeld ook, niet passen bij de taken waarvoor mensen – deelnemers aan woelig informatieverkeer – zich in toenemende mate zien gesteld.

Het macabere van dit ‘samenspel’ is dat iedereen werkelijk zijn/haar uiterste best doet om de situatie te verbeteren en het beste voor heeft met mensen in organisaties/maatschappij. Ontwerpers leggen betekenis van informatie nog altijd op voorhand en in absolute zin vast en zoeken oplossing eerst en vooral in geavanceerdere (smart) technologie; in feite in oude en vertrouwde richting die ooit zoveel succes bracht. Ondertussen snakken mensen naar een informatieordening die van geval tot geval betekenisvol (hun) hout snijdt. Gevallen die zich vandaag de dag snel en onvoorspelbaar ontwikkelen. Gevallen die niet of nauwelijks nog zijn te voorzien. Gevallen die altijd weer net even iets anders zijn dan de vorige keer.

Mensen snakken naar doorbraak, maar missen eenvoudigweg de kennis en kunde om die doorbraak te realiseren of te versnellen. Dat is ook helemaal hun vak niet. En die vaklui – de ontwerpers… die (door)zien de werkelijke wortel van de problematiek niet en zoeken stug door naar oplossingen die niet of nauwelijks nog zoden aan de dijk zetten. Hadden ze nu maar van stelselmatige informatieordening gehoord….


Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

On Human Havings

In his post There is no right to not-care, Tom Graves shares some of his thoughts about ‘rights’. Especially about the right to not-care. This right-post motivated me to write a little on my ideas about Human Havings [1].

Do rights really exist? To be honest… I don’t think so. We have no right to be, to have, to behave. Yet we are. Yet we have. Yet we behave. But we almost completely lost sight of simply being. Lost sight of how to frequently return (behave) to simply being and let go of having. Lost sight of the beings that we really are. We behave more like Human Havings than Human Beings.

Only Human Havings – creatures that have to have – need rights. Human Beings are. The natural state for Human Being comprises affection (the simplest form of love) – including caring: what can I do for you (instead of what can I do with/to you). Human Havings create separateness. Human Beings create togetherness. Human Beings have all kinds of things, but do not have to have these things. They only be-have these things. When time comes they let go of these havings. Human Beings trust other things to emerge and with which to be-have next.

Today we largely are beings without knowing anymore what it really is to simply be. We lose ourselves completely in having ever increasing ego’s. Completely separate from other beings, from other things. Simply being, unmanifested being, being with the potential to have anything – and to let go of it again is what really empowers us. Makes us care.
This, however, requires us to go beyond our ego’s. But, immensely ‘helped’ by our ego’s, we started to firmly believe (and still do) that letting go means that we lose our things, lose our identities, lose track of who we are etc. Well, that would be the end of the ego, wouldn’t it? And the ego… well, it ‘simply’ wants to survive. It’s scared to death! And the ego creates and maintains – over and over again – Human Havings. Separateness. Fearing humans – constantly under attack and attacking. Trying to protect their havings. Havings they ‘know’ they have to have in order to be. Human Havings definitely need the illusion of rights.

 [1] Earlier on Tom Graves shared his thoughts about possession and responsibility. I responded to these two posts with my thoughts on Be-Having.


Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.
Notes:

Informatie-virtualisatie

Meer dan ooit hebben mensen behoefte aan informatie at-their-fingertips: actueel, to the point, betrouwbaar, snel en veilig. Virtualisatie van informatie levert daaraan – hoe paradoxaal dat misschien ook klinkt – een belangwekkende bijdrage.

Virtualisatie weekt informatie los van haar directe gebruiksomgeving. Nog altijd geldt een sterke koppeling tussen de directe gebruiksomgeving en de specifiek met het oog daarop gemodelleerde informatie. Als gevolg daarvan levert informatie-uitwisseling met andere gebruiksomgevingen steeds ernstiger ambiguïteit en inconsistenties op: de onderling uitgewisselde informatie betekent immers vrijwel nooit exact hetzelfde.

Informatie-virtualisatie ontkoppelt en creëert op die manier voldoende ruimte en mogelijkheden voor semantische interoperabiliteit; voor heldere, consistente en betekenisvolle uitwisseling van informatie tussen verschillende gebruiksomgevingen [1].

Naast ontkoppeling houdt informatie-virtualisatie tegelijkertijd ook een nieuwe, stelselmatige ordening van informatie in. Losgeweekte informatie wordt daarmee algemeen bruikbaar voor toepassing in legio specifieke gebruiksomgevingen; elk met eigen belangen en gebruiksdoelen.
Uit stelselmatige informatieordening ontstaan informatieverzamelingen die infrastructureel van karakter zijn en waaruit voor elke specifieke gebruiksomgeving de van moment tot moment relevant geachte informatie trefzeker tot stand komt.

De losgeweekte en stelselmatig geordende informatie wordt dus weer ‘teruggegeven’ [2] voor toepassing in de vele en verschillende gebruiksomgevingen. En tot ieders verrassing blijkt een dergelijk informatiestelsel een enorm gevarieerde verzameling aan gebruiksomgevingen bijzonder soepel en op maat te kunnen bedienen.

De gevolgen? Een veelheid aan gebruiksomgevingen die stuk voor stuk, elk op geheel eigen wijze gevoed worden met to the point informatie afkomstig uit steeds dezelfde, enkelvoudig gehouden en stelselmatig geordende informatieverzamelingen [3].
Op die manier levert informatie-virtualisatie een belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van enkelvoudige informatie-infrastructuur voor betekenisvolle informatievoorziening ten behoeve van een veelheid aan gevarieerde gebruiksomgevingen.
Zo draagt informatie-virtualisatie ook belangrijk bij aan eenduidig hergebruik van informatie – van betékenis-van-informatie dus – door heel gevarieerde deelnemers aan informatieverkeer in volle dynamiek van informatiemaatschappij.


Noten:
[1] Elders benoem en bespreek ik semantische interoperabiliteit ook wel als Human Interoperability (een slideshare presentatie).
[2] Een poging om dat ‘teruggeven’ te visualiseren en te verduidelijken vindt u in Information Orchestration (een slideshare presentatie).
[3] De crux van het geheel bestaat uit stelselmatige ordening van informatie tot – uiteindelijk – informatie-infrastructuur voor informatieverkeer met maatschappelijke reikwijdte. In Metapatroon – Handboek voor Stelselmatig Informatieverkeer kunt u hier (veel) meer over lezen.


Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

On being alive

This morning, march 19th 2011, I read a post of Tom Graves: On being and becoming. It motivated me to start writing. And thinking. Both resulted in the being of the text below. A text that gradually came into existence; into being.

Perhaps you have heard about the Uncertainty Principle of Heisenberg. Freely translated: If we are certain about becoming, we are uncertain about being and if we are certain about being, we are uncertain about becoming.

Put in terms of a contragram (see J.D. Haynes): The being of coming is the coming of being. This contragram somehow reconciles the two – statics/being and dynamics/coming – in(to) be-coming. One can only be as a result of becoming and this resulting being immediately serves as the starting block for a next becoming – and so on. Isn’t that what life is about?

How about information about all this be-coming? Gregory Bateson said that information is always a difference – a difference that makes the difference. Information makes (motivates, emotes) us to move from one being (state) to another being (state). That move in between (becoming) is a difference that can, in turn, be perceived by sensory beings. Such perceptions may again make a difference that makes another difference. Etc. etc. Indeed, information usually doesn’t last long and is always in formation – i.e. in the process of becoming. And if we want to catch a glimpse of it… we are forced to make a coherent snapshot (state, being) of it – thereby and inescapably losing the dynamics of it all – ask Heisenberg.

Life itself seems to be about becoming. About continuously coming into being. A continuous cycle of being – coming – being – coming etc. etc. Information about life (coming in through senses) seems to be about successive beings (states) – from which life (in between the beings) can only be fantasised.


Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.

An Architecture of Be-Having

In his post Possessed by possession? Tom Graves states that “almost everything in our society – its economy, its cultures, its relationships, its idioms, its concepts of property, and perhaps most of its deep-myths – is ultimately founded on a notion of ‘rights’ of possession.” Graves “keep[s] finding [him]self returning to one seemingly inescapable fact: there is no way to make a possession-based economy sustainable.” Indeed, Having seems (far) more important (valuable) than Being. Most of our Be-Having seems to be one-sidedly aimed at Having (separate things) – grossly neglecting the Being part (related, interlocked).

The current dominancy of Having greatly unbalances and destabilizes our world. Graves: “From all of the signs around us, we’re perilously close to that point now – if not already over the edge.” The balance we need could be expressed using the following contragram: “The being of having is the having of being” (In case you’re interested in contragrams – see J.D. Haynes; Meaning As Perspective: The Contragram).

If we overvalue possession/having; the ownership of things… we need to be (able to be) very clear about boundaries between things. We need to emphasise, to value the separateness of things. Where does one thing stop; where does a(nother) thing start. We therefore also need to undervalue the relatedness/interlock of things.
We were ‘lucky’ to have Descartes. He ‘served’ us to create ourselves a world of, first and foremost, separateness, a world of distinct things. Our worldview gradually became – it took us a couple of centuries – deeply thingy. Aren’t almost all of our IT artefacts saturated with thingyness? Didn’t we invent Object Orientation (OO)? In such a thingy/separated perceived world the idea, the fiction of possession, of ownership could easily ground. And it firmly did.
The aboriginals (the example in Graves’ next post; follow the link below) were lucky – well, at first. They didn’t have their Descartes. Neither did the original inhabitants of America. Until ‘modern’ people dropped by to ‘offer’ them their ‘help’….

In my mind having is a fiction. A subject cannot really have things (objects). I (subject) cannot ‘reach’ any further than developing relationships between the I and other objects. I can only Be-Having my relationships to objects; i.e. ‘do’ my responsibilities towards objects. (I can also neglect my responsibilities towards objects by focussing on Having or Being).

In my mind, possession (I take it to include ownership) is also a fiction. A subject cannot really own things (objects). I (subject) cannot ‘reach’ any further than developing ownership relationships between the I and other objects. I can only Be-Having my ownership relationships to objects; i.e. ‘do’ my responsibilities towards objects.

In my mind rights are a fiction too. A subject cannot have or own anything – that includes rights. I (subject) can only relate to objects. In a vast number of ways and degrees. Relationships that dynamically develop over time – they rise, shine and set.

In my mind, it’s the continual development of relationships by Beings (natural, artificial) that continually create (deep) relatedness/interlock and be-cause of that continually create Beings. In other words: Beings are continually be-caused by their ever developing relationships.

Graves again: “The alternative to a possession-based economy is a responsibility-based model: one in which we ‘own’ something because we declare responsibility for it and manage it accordingly”. Indeed, ownership is not something that exists in its own… right, but as just another relationship that needs other related relationships to be-cause true meaning. In fact ownership (the ownership relationship – to be more precise) can only come into being by the mercy of a whole set of other relationships that shape it. It’s the way of Be-Having of us all that creates, maintains, crumbles, disappears ownership.

Well, how do response-ability and relate-ability relate? Can one take responsibility for something or someone without be-coming related to it in the first place? Can one relate to something or someone without be-coming responsible for it as well? Isn’t that a ‘matter’ of Deep Be-Having Interlock? Responsibility and relate-ability continually constitute (Be-Have) one another.


One day later (March 7th 2011), Graves posts again: An architecture of responsibility; closely related (also read: responsibled) to his earlier post mentioned above. Graves: “if it’s true that there is no way to make a possession-based economy sustainable, then it seems worthwhile to take a look at some of the implications.”

This post be-caused me to responsibly respond with a catching contragram: “The responsibility of architecture is the architecture of responsibility”, which, in turn, responsibled Nick Malik to write another post; see further comments below.

An architecture of responsibility has, indeed, far reaching consequences for all Having-oriented and all Being-oriented activities (these unbalanced oriented activities will disappear) and all Be-Having oriented activities (these are most likely able to change and/or transform and start to flourish tremendously).

The ‘owners’ of Having-oriented activities will definitely need some forceful Help to broaden their perspective (relationships) to ‘their’ wealth (and health) in order to responsibly respond (Be-Have) by moving towards balance – from Having to Being to Be-Having. Being creates Having. Such Having (created by Beingness) creates, in turn, Being. Etc. But (warning): he who forgets about Being – as the origin… and concentrates on Having an sich, will eventually end up no-where with no-thing. Graves: “just about everything in our entire society is against in this in some way. And yet every indicator we have shows us that if this change doesn’t happen, and soon, we’re dead – all of us.” Well….


Another two days later, Nick Malik posts The responsibility of architecture is to create an architecture of responsibility. Malik attempts “to get a little more tactical in the Enterprise Architecture space, and discuss more of the ‘intra-company’ and ‘intra-solution’ aspects of ‘The Architecture of Responsibility.’”

To me this courageous attempt carries a yet rather high Being-to-Have content. I (responsibly) tried to rephrase the first two sentences of Malik’s post: “One of the key [responsibilities] of Enterprise Architecture is to provide a [responsibility structure] [that enables] the development of corporate business [responsibilities]. In other words, we want to make sure that specific [responsibilities emerge] in a principled manner, prioritized on the [holistics] of the business.”

It’s surprising to learn how quite a lot of our terms are saturated with the Have-orientation. How about the term(s) ‘(corporate) business’? Will we be able to responsibly ‘reload’ these terms in a Be-Having fashion?

The architecture of Be-Having needs us to let go of Having; to return to the source (Being) in order to be able to continually build new Be-Havings. A catching contragram with respect to this is: the Longing of Being is the Being of Longing (Be-Longing).
On an even deeper level we all need to continually lose (let go of) our minds in order to be-come more sensible (more responsible, more Be-Having). People like Einstein understood that principle. One has to continually get out of his mind (enter Being) in order to be able to enter it again: true re-minding; Be-Having of the mind.

How do you Be-Have with an Architecture of Be-Having?


Copyright (c) 2011 Emovere/Jan van Til - All rights reserved.